Dobro došli na Vikipediju,

slobodnu enciklopediju koju svako može da uređuje.

Napravi članak

Sjajan članak

Svemirska trka je bilo nezvanično nadmetanje između Sjedinjenih Država i Sovjetskog Saveza koje je trajalo od 1957. do 1975. godine. Ono je obuhvatalo istovremene napore obeju zemalja da istraže svemir, da pošalju veštačke satelite u Zemljinu orbitu, da pošalju ljude u svemir i na Mesec i sl. Iako koreni svemirske trke leže u ranoj raketnoj tehnologiji i zategnutim međunarodnim odnosima nakon Drugog svetskog rata, ona je počela nakon sovjetskog lansiranja satelita Sputnjik 1, 4. oktobra 1957. Termin svemirska trka je smišljen po analogiji sa trkom u naoružavanju koja je takođe postojala između SAD i SSSR. Svemirska trka je postala važan deo kulturnog i tehnološkog rivalstva između Sovjetskog Saveza i Država tokom Hladnog rata, te posebno važna arena u ovom sukobu, kako zbog svoje vojne primene tako i zbog psihološke koristi od naraslog morala.

Tokom ovih godina SSSR je uspeo da prvi lansira veštački satelit sa Zemlje (Sputnjik-1), prvi pošalje živo biće — psa Lajku — u svemir (Sputnjik 2), prvi pošalje čoveka — Jurija Gagarina — u svemir, te prvi izvrši šetnju kosmonauta u otvorenom svemiru. SAD je uspeo prvi da pošalje čoveka — Nila Armstronga — na Mesec (Apolo 11).

Ceo članak 378 sjajnih članaka

Dobar članak

21. SS brdska divizija „Skenderbeg” (1. albanska) (njem. 21. Waffen-SS Gebirgsdivision der SS „Skanderbeg“ (albanische Nr.1)) bila je njemačka brdska pješadijska divizija Vafen-SS, oružanog krila Nacističke partije.

Jezgro divizije je obrazovano oko albanskih bataljona koji su nakratko vodili borbu u istočnoj Bosni protiv jugoslovenskih partizana u sastavu 13. SS brdske divizije „Handžar” (1. hrvatska). Sačinjena uglavnom od Albanaca sa pretežno njemačkim (rajhsdočjeri i folksdojčeri) oficirima i podoficirima, naziv je dobila po albanskom nacionalnom heroju Đurađu Kastriotu Skenderbegu. Skenderbeg nikada nije dostigao brojnost divizije, imajući u najvećem broju 6.000—6.500 vojnika što je snaga brigade. U maju 1944. godine, pripadnici divizije su uhpasili 281 Jevreja u Prištini i predali ih Nijemcima, koji su ih transportovali u koncentracioni logor Bergen-Belzen, gdje su mnogi ubijeni. Sama divizija je bila poznatija po ovoj akciji i po ubijanju, silovanju i pljačkanju u pretežno srpskim oblastima, nego po učešću u borbenim dejstvima za njemačke ratne ciljeve. Jedina značajna vojna akcija desila se tokom njemačke antipartizanske ofanzive u okupiranoj Crnoj Gori u junu i julu 1944. godine. Nakon tih dejstava divizije, njeni pripadnici su raspoređeni kao stražari u rudnicima hroma na Kosovu, koja su ubrzo zauzeli partizani, što je dovelo do velikog dezerterstva. Ojačana pripadnicima Krigsmarina (njemačka mornarica) i sa manje od 500 Albanaca u svojim redovima, Skenderbeg se raspušta 1. novembra 1944. godine. Preostali pripadnici uključunjeni su u sastav 7. SS dobrovoljačke brdske divizije „Princ Eugen”. Nakon rata, divizioni komandant SS-brigadefirer i general-major Vafen-SS August Šmithuber osuđen je 1947. u Beogradu na smrt za počinjene ratne zločine i zatim pogubljen.

Ceo članak 469 dobrih članaka

Izabrani spisak

Bilbord hot 100 je top-lista singlova koju sastavlja i svake nedelje objavljuje američki časopis „Bilbord”. Sastavlja se na osnovu puštanja singlova na radio-stanicama i na osnovu broja prodatih kopija singlova, i to bez obzira na njihov muzički pravac. Tokom 2008. godine 14 singlova se našlo na prvom mestu.

Pesma Low repera Flo Rajde se prva našla na prvom mestu gde se zadržala rekordnih 10 sedmica. Pesma koja se poslednji put toliko dugo zadržala pre toga je bio singl Irreplaceable pevačice Bijonse krajem 2006. godine. Low je postao najpopularniji singl u SAD u 2008. godini pošto se našao na prvom mestu Bilbordove liste najboljih 100 singlova na kraju 2008. godine. Ostali zapaženi singlovi su I Kissed a Girl od Kejti Peri sa sedam uzastopnih i Whatever You Like repera T.I. sa pet sedmica sa prekidima.

Ceo članak 178 izabranih spiskova

Vesti

20. jul — Endi Bernam zamenio je Kira Starmera na funkciji premijera Ujedinjenog Kraljevstva.
19. jul — Španija je pobedila Argentinu u finalu 23. Svetskog prvenstva u fudbalu, rezultatom 1 : 0.
18. jul — Tamaš Šuljok je potpisao ustavni amandman koji ga uklanja sa pozicije predsednika Mađarske 20. jula 2026.
16. jul — Srbija je postala 69. potpisnica Sporazuma Artemis.
25. jun — Sever Venecuele su pogodila dva uzastopna zemljotresa jačine magnitude potresa 7,2 i 7,5 Mw na skali momentne magnitude. Najmanje 7003480000000000000♠4800 osoba je poginulo, preko 7004167000000000000♠16700 povređeno, a najmanje 7004100000000000000♠10000 osoba se vodi kao nestalo.
22. jun — Kir Starmer je podneo ostavku na mesto premijera Ujedinjenog Kraljevstva.
21. jun — Abelardo de la Esprijelja je pobedio na izborima za predsednika Kolumbije tesnom većinom.

Ostale vesti

Na današnji dan

838 — Vojska Abasidskog kalifata je u bici kod Anzena porazila vizantijsku vojsku kojom je komandovao sam car Teofilo.
1209 — Krstaši su ubili više hiljada stanovnika grada Bezijea tokom Albižanskog krstaškog rata.
1456 — Neuspešno je okončana osmanska opsada ugarskog Beograda.
1739 — Osmanska vojska u bici kod Grocke pobedila Austrijance i primorala ih da napuste Srbiju i Beograd.
1933 — Američki pilot Vajli Post je postao prva osoba koja je sama obletela Zemlju nakon skoro osam dana.
1972 — Sovjetska kosmička sonda „Venera-8“ spustila se na površinu Venere sa koje je 10 minuta, pre nego što su izgoreli instrumenti, emitovala podatke.
2011 — U dva povezana teroristička napada u Oslu (na slici) i na ostrvu Uteja Anders Bering Brejvik je ubio 77 osoba.

Obližnji datumi:

Ostali događaji

Da li ste znali?

… da je izraz nihilizam prvi upotrebio Ivan Turgenjev u knjizi Očevi i deca, za lik Bazarova?
… da je u čuvenoj sceni pod tušem u Hičkokovom filmu Psiho kao krv korišćen sirup od čokolade?
… da je pravo ime Koko Šanel Gabriela, a da je nadimak Koko dobila po francuskoj reči za petla, jer je volela da ustaje rano?
… da je ostrvska republika Nauru (na slici) jedina država na svetu koja dejure nema glavni grad?
… da je kompozitor i tekstopisac Oskar Hamerštajn jedina osoba koja se zove Oskar, a koja je dobila statuu oskara?
… da u Oslu postoji spomenik podignut Johanu Voleru koji je izmislio spajalicu za papir?
… da su plavi kitovi u proseku teški između 130.000 i 150.000 kg, a njihova srca teže oko 180 kg?

Ostale zanimljivosti

Izabrana slika

Fotografija Pogled zaljubljenih autora Ivana Cakovića prikazuje mladi par u tradicionalnoj narodnoj nošnji. Rad je nagrađen devetim mestom na foto-konkursu Viki voli tradiciju 2026. Srbija i predstavlja primer savremenog fotografskog beleženja tradicionalne kulture i narodne baštine.

Vikipedija

Vikipedija je enciklopedijski projekat slobodnog sadržaja na internetu koji razvijaju i održavaju dobrovoljci pomoću vikisoftvera. Članke na Vikipediji možete menjati bez obavezne registracije.

Prvobitna verzija Vikipedije započeta je 15. januara 2001, dok je izdanje na srpskom jeziku započeto 16. februara 2003. godine u 21:52. Vikipedija trenutno sadrži više od 67,9 miliona članaka napisanih na 309 jezika, od kojih je preko 706.000 na srpskom.

Doprinosi

Članke na Vikipediji zajednički pišu dobrovoljci širom sveta, a većinu stranica može da uređuje svako ko ima pristup internetu. Pritom je neophodno poštovati usvojena pravila i smernice.

Postoje stranice pomoći u kojima je objašnjeno kako se izrađuju novi ili uređuju postojeći članci, kako se otpremaju ili koriste slike i drugo. U bilo kojem trenutku možete da zatražite pomoć drugih urednika ili da se obratite svom izabranom mentoru.

Zajednica

Do sada je na Vikipediji na srpskom jeziku 598.713 korisnika otvorilo nalog, a od toga je 1.836 aktivno. Svi urednici su dobrovoljci koji ulažu radne napore u okviru različitih tematskih celina.

Posetite našu Radionicu i Portale i saznajte kako vi možete pomoći. Konstruktivne diskusije i suvisli komentari o sadržaju članaka su uvek dobrodošli. Stranice za razgovor koristite za razmenu mišljenja i ukazivanje na manjkavosti u sadržaju članaka.

Srodni projekti