Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 163.213 статии на македонски јазик и 271 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 22 јули 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1099	Прва крстоносна војна: Годфрид Бујонски е избран за прв Бранител на Светиот Гроб на Ерусалимското Кралство.
1456	Унгарскиот регент Јанош Хуњади ја пробил опсадата на Белград и им нанел тежок пораз на Отоманските освојувачи предводени од Мехмед II.
1894	Првата воопшто моторизирана трка се одржала во Франција, на 128-километарски пат помеѓу Париз и Руан. Победил Албер де Дион, основачот на Тур де Франс.
1908	Младотурците ја презеле власта во Битола и ги ослободиле сите затвореници.
1933	Американскиот воздухопловец Вили Пост го извел првото самостојно летање со авион околу Земјината топка. Прелетал 25.000 километри со 14 застанувања за 7 дена, 18 часа и 45 минути.
1948	Во Скопје, со одлука на Владата на НРМ, е основан Институтот за национална историја.
1962	Пропадна првиот американски обид за лансирање автоматска сонда на Венера. Ракетата лансирана од Кејп Канаверал на Флорида ја промени насоката и по неколку минути експлодира.
1992	Најголемиот колумбиски производител и трговец со дрога Пабло Ескобар побегнал од затвор. Убиен е во декември следната година во Медељин, во престрелка со полицијата.

Родени:

356 п.н.е.	Александар III Македонски — една од најпознатите личности на стариот век, војсководец и државник. Го поразил огромното Персиско Царство и во своите походи стигнал до Индија.
1210	Јована Англиска — кралица на Шкотска.
1784	Фридрих Вилхелм Бесел — германски астроном и математичар.
1822	Грегор Мендел — австриски ботаничар и генетичар.
1882	Едвард Хопер — американски сликар.
1888	Селман Ејбрахам Ваксман — американски микробиолог, добитник на Нобеловата награда за медицина во 1952 година.
1894	Оскар Марија Граф — германски писател.
1916	Марсел Сердан — француски боксер.
1941	Џорџ Клинтон — американски фанк-музичар.
1944	Ананд Сатјананд — генерален гувернер на Нов Зеланд.
2025	Рик Дејвис — британски рок-музичар, член на групата Супертремп (Supertramp).
1946	Дени Гловер — американски глумец.
1946	Пол Шредер — американски режисер.
1947	Дон Хенли — американски поп-рок музичар, член на групата Иглс (Eagles).
1949	Ласе Вирен — фински атлетичар.
1956	Мајкл Спинкс — американски боксер, поранешен светски првак.
1969	Деспина Ванди — грчка пејачка.
1969	Данира Билиќ — хрватска и југословенска кошаркарка.
1983	Дрис Девенинс — белгиски велосипедист.
1991	Кени Елисонд — француски велосипедист.
1991	Анте Будимир — хрватски фудбалер.
1992	Селена Гомес — американска пејачка.
1998	Федерико Валверде — уругвајски фудбалер.
1998	Марк Кукуреља — шпански фудбалер.
2013	Џорџ Велшки — син на во британскиот престолонаследник Вилијам и принцезата Катерина

Починале:

1461	Шарл VII Победникот — француски крал.
1676	Климент X — римски папа.
1822	Наполеон II — француски крал.
1926	Фридрих Визер — австриски економист.
1934	Џон Дилинџер — американски криминалец.
1967	Лајош Касак — унгарски писател и сликар.
1968	Павлос Гипарис — грчки офицер.
1979	Шандор Кочиш — унгарски фудбалер.
1990	Асан Керим — македонски и југословенски политичар.
2025	Ози Озборн — англиски пејач, член на рок-групата Блек сабат.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Статуа на Марија Магдалена во црквата „Св. Ѓорѓи“ во Хифинген, Германија.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека галаксијата MoM-z14 е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди светлосни години од нас?
... дека во Русија живеат преку 190 народи?
... дека кикиритките потекнуваат од Јужна Америка?
... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?
... дека островот Калата во езерото Калиманци е дел од антички утврден град?
... дека Пафнутиј Чебишов (1821 – 1894) се смета за татко на руската математика?
... дека Југословенската академија на науките и уметностите (ЈАЗУ) во Загреб е основана во 1861 г. како матична културно-научна установа на сите Јужни Словени?
... дека поимот хигиена доаѓа од Хигија, старогрчка божица на чистотата и здравјето?
... дека името на денешната скопска населба Црниче потекнува од средновековната тврдина Чрнче на Водно?
... дека според една легенда, поречкото село Барбарос (Барбарас) е наречено според светиот римски цар Фридрих I Барбароса?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 163.213 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност