close
Przejdź do zawartości

Stosunki Islandii z Unią Europejską

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Relacje między Islandią a Unią Europejską opierają się przede wszystkim na członkostwie Islandii w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), który zapewnia krajowi dostęp do wspólnego rynku Unii Europejskiej (UE). 16 lipca 2009, po pięciu dniach debaty, islandzki parlament (Althing) zagłosował za złożeniem wniosku akcesyjnego, który został jednak wycofany przez rząd w 2015 roku[1].

Od 2023 roku Islandia rozwija także współpracę z Unią w zakresie bezpieczeństwa i obronności, a w lipcu 2025 roku rozpoczęto formalne rozmowy o partnerstwie strategicznym. Rząd zapowiedział możliwość przeprowadzenia referendum w sprawie członkostwa do 2027 roku, a poparcie społeczne dla integracji z UE rośnie[2][3].

Image
Islandia i Unia Europejska

Podłoże

[edytuj | edytuj kod]

Islandia jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), razem z Norwegią, Szwajcarią i Liechtensteinem. W 1994, Islandia i jej partnerzy z EFTA – z wyjątkiem Szwajcarii, która odrzuciła porozumienie w referendum – podpisali porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które umożliwia im uczestnictwo w europejskim wspólnym rynku bez pełnego członkostwa w UE. Do 2025 roku Islandia wdrożyła ponad 70% regulacji UE obowiązujących w ramach EOG[4]. W ostatnich latach Urząd Nadzoru EFTA kilkukrotnie wzywał Islandię do szybszego wdrażania dyrektyw, m.in. w zakresie ochrony środowiska i lotnictwa cywilnego[4][5].

W latach 1995–2007 rządząca koalicja Partii Niepodległości i Partii Postępu sprzeciwiała się członkostwu w UE, podczas gdy opozycyjna partia Sojusz popierała negocjacje akcesyjne.

W 2006 roku premier Halldór Ásgrímsson przewidywał przystąpienie Islandii do UE w 2015, co spotkało się z krytyką m.in. Geira Haarde’a, który jako premier i minister spraw zagranicznych wielokrotnie wyrażał sprzeciw wobec integracji. Dodał, że decydującym czynnikiem będzie przyszłość i rozmiar strefy euro, niezależnie od tego, czy Dania, Szwecja i Wielka Brytania wprowadzą euro, czy też nie[6]. Przewidywania te spotkały się z krytyką, także wśród ludzi z jego własnego rządu[7].

Po wyborach parlamentarnych w 2007, Partia Niepodległości i Sojusz utworzyły nową koalicję z polityką nie ubiegania się o członkostwo, lecz ustanowienia specjalnego pełnomocnictwa, które będzie rozważać wszystkie możliwe skutki wejścia Islandii do UE[8].

Efekt kryzysu finansowego w 2008 r.

[edytuj | edytuj kod]

17 maja 2008, na spotkaniu z członkami swojej partii, Geir Haarde powiedział, że wierzy iż koszt przyłączenia do UE przeważy korzyści, dlatego nie opowiada się za członkostwem[9]. Jednak w październiku 2008, podczas rozmów nad repatriacją części zainwestowanych za granicą funduszy emerytalnych (ponieważ Islandia szczególnie mocno odczuła kryzys finansowy we wrześniu 2008), związki zawodowe zażądały, by Islandia wystąpiła o członkostwo w UE w zamian za ograniczenie płac[10].

30 października 2008, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, minister edukacji powiedziała, że „Islandia musi określić swoje długoterminowe interesy narodowe i częścią tego jest korekta reżimu waluty, wliczając w to możliwość złożenia wniosku o członkostwo w UE”. Dodała, że dyskusja nad wnioskiem powinna trwać „tygodnie, nie miesiące”[11].

Kilka dni później, 17 listopada 2008, Partia Niepodległości ogłosiła, że kongres partyjny odbędzie się w styczniu 2009, zamiast na jesieni 2009 i wtedy ponownie rozważona zostanie możliwość wystąpienia o członkostwo w UE. Partia Postępu również ogłosiła, że jej kongres odbędzie się wcześniej, po czym dwóch antyunijnych posłów (w tym przywódca partii) zrezygnowało z mandatów. Zostali zastąpieni przez posłów pro-unijnych[12].

30 stycznia 2009, Komisarz ds. Rozszerzenia UE – Olli Rehn oświadczył, że myśli, iż Islandia może dołączyć w tym samym czasie co Chorwacja, której wejścia do Wspólnoty oczekuje się do 2011. Powiedział również, że Islandia nie będzie musiała długo ubiegać się o członkostwo, że oczekuje przeprowadzenia referendum przez nowy centrolewicowy rząd, a także iż cały proces może być znacznie szybszy, niż wcześniejsze rozszerzenia, ponieważ Islandia, jako członek EOG, już wprowadziła w życie około 2/3 prawa UE[13]. W roku 2025 temat kryzysu z 2008 roku ponownie powraca w debacie publicznej. Premier Kristrún Frostadóttir często podkreśla, że decyzje o przyszłości Islandii powinny wynikać z pozytywnej wizji, a nie lęku przed powtórką dawnych wydarzeń. Dyskusja o członkostwie w UE toczy się obecnie w kontekście wysokich kosztów kredytów hipotecznych, ograniczonej stabilności waluty oraz poszukiwania długoterminowego bezpieczeństwa gospodarczego[14][15].

Zmiana polityki wobec UE po wyborach w 2009 r.

[edytuj | edytuj kod]

Islandzki minister finansów Steingrímur J. Sigfússon, przed pierwszymi wyborami po upadku systemu bankowego w roku 2008, oświadczył, że jakakolwiek decyzja dotycząca dołączenia Islandii do Unii Europejskiej i przyjęcia wspólnej waluty powinna zostać podjęta przez cały naród, a nie jedną partię polityczną. Kwestia członkostwa kraju w UE była największą groźbą dla stabilności koalicji[16]. W 2025 roku Steingrímur J. Sigfússon, obecnie komentator polityczny, podtrzymuje swoje stanowisko, wskazując, że decyzja o członkostwie powinna być poprzedzona szeroką debatą społeczną i referendum[17][18].

Podczas wyborów parlamentarnych, które nastąpiły po kryzysie finansowym Partia Postępu poparła ubieganie się o członkostwo w UE, natomiast Partia Niepodległości wezwała o przeprowadzenie referendum przed początkiem negocjacji[19][20][21]. Partia Sojusz uczyniła z wejścia do UE kluczową kwestię swojej kampanii[22].

Po zwycięstwie prounijnej socjaldemokratycznej partii Sojusz premier Jóhanna Sigurðardóttir powiedziała, że najpilniejszymi zadaniami będzie złożenie wniosku o członkostwo w Unii Europejskiej oraz przyjęcie euro w ciągu czterech lat. Założenia te mają być drogą do ograniczenia krajowego długu[23].

Pod koniec kwietnia 2009 ogłoszono, że Wielka Brytania, państwo członkowskie Unii Europejskiej, które z Islandią łączy długa historia rybołówstwa oraz sporów terytorialnych, dotyczących wód, poparło dążenia Islandii ws. wejścia do UE[24].

Debata parlamentarna 2009 r.

[edytuj | edytuj kod]

Na początku maja 2009 przepuszczano, że wystąpienie o członkostwo w UE nastąpi prawdopodobnie z lewej strony parlamentu, ponieważ Sojusz, Partia Postępu oraz Ruch Obywatelski posiadały wystarczająco miejsc w parlamencie, by przegłosować złożenie wniosku[25]. Jednak Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, lider Partii Postępu, zdecydowanie sprzeciwił się pomysłowi, że jego partia pomogłaby rządowi w tej sprawie[26].

10 maja 2009 premier Jóhanna Sigurðardóttir ogłosiła, że rząd będzie zmierzać w kierunku członkostwa szybciej, niż poprzednio oczekiwano, a odpowiedni projekt ustawy zostanie przedstawiony przed parlamentem 15 maja 2009, co pozwoli na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych z UE. Oświadczyła również, że jest pewna, iż akty prawne zostaną uchwalone, ponieważ większość parlamentarna jest zabezpieczona, pomimo formalnego sprzeciwu, wobec rozmów z UE, ze strony koalicjanta. Powiedziała także, że spodziewa się złożenia oficjalnego wniosku nie później niż w lipcu 2009. Dzięki temu Islandia mogłaby dołączyć do UE razem z Chorwacją w 2011, jak przewidywał Komisarz ds Rozszerzenia UE – Olli Rehn[27].

Wniosek o złożenie podania o członkostwo został oficjalnie przedstawiony w parlamencie w dniu 25 maja 2009[28][29]. Głosowanie miało odbyć się 13 lipca, zostało jednak przełożone na 16 lipca[30][31][32]. Pierwsza propozycja Partii Niepodległości, by rozpisać referendum ws. złożenia wniosku o członkostwo została odrzucona stosunkiem głosów 32 do 30, przy jednym wstrzymującym się. Kolejne głosowanie dotyczyło wniosku Sojuszu, by natychmiast ubiegać się o członkostwo. Propozycja ta została zaakceptowana stosunkiem głosów 33 do 28, przy czym dwie osoby wstrzymały się[33]. Oficjalne podanie o członkostwo w UE Islandia złożyła 17 lipca 2009[34].

Sprawując prezydencję w UE, Szwecja zapowiedziała, że proces akcesji do UE będzie priorytetem Islandii w najbliższych latach[35].

Stanowiska partii ws członkostwa w UE

[edytuj | edytuj kod]
Grupa Partia Stanowisko Główny argument
Rząd    Sojusz Tak „Chcemy zwrócenia się o członkostwo w UE i rozpoczęcia negocjacji. Będziemy szukać jedności narodowej w tej sprawie i używać ogólnokrajowego referendum jako najwyższego sądu.”[36]
   Ruch Zieloni-Lewica Nie „Członkostwo w UE zmniejszy niezależność Islandii nawet bardziej niż umowa o EOG i zagrozi kontroli Islandii nad jej zasobami.”[37]
Opozycja    Partia Niepodległości Nie „Partia Niepodległości utrzymuje, że interesy Islandii są najlepiej zabezpieczone przez pozostawanie na zewnątrz UE, podczas gdy prowadzone są bliskie, zdrowe stosunki oparte na kontrakcie o EOG”[38]
   Partia Postępu Tak „...jeśli osobiste i biznesowe prawa będą chronione, zwłaszcza w odniesieniu do rybołówstwa i rolnictwa; oraz jeśli rozmowy akcesyjne będą prowadzone otwarcie i demokratycznie”[39].
   Ruch Obywatelski Tak [40]
Brak miejsc w parlamencie    Partia Liberalna Nie Stanowisko wobec UE zostało uzgodnione na zebraniu członków partii w styczniu 2009[41].


Opinia publiczna

[edytuj | edytuj kod]

W związku z planowanym rozpoczęciem rozmów akcesyjnych ośrodki badawcze przeprowadziły wśród opinii publicznej wiele różnych ankiet. Pytania dotyczyły głównie wejścia do UE oraz przyjęcia euro, czyli przystąpienia do Strefy euro.

DataSondażPytanieTakNieBrak zdania
Sierpień 2005Capacent Gallup dla Federacji Przemysłu Islandzkiego[42]Rozpoczęcie negocjacji55,0%37,0%8,0%
Dołączenie do UE43,0%37,0%20,0%
Przyjęcie euro37,0%54,0%9,0%
Luty 2006Fréttablaðið[43]Dołączenie do UE34,0%42,0%24,0%
Wrzesień 2007Capacent Gallup[44]Rozpoczęcie negocjacji59%26%15%
Dołączenie do UE48%34%18%
Przyjęcie euro53%37%10%
Luty 2008Fréttablaðið[45]Dołączenie do UE55,1%44,9%–
Więcej powodów niż w zeszłym roku54,7%7,3%38,1%
24 listopada 2008Fréttablaðið[46]Złożenie wniosku60%40%–
Styczeń 2009[47]Dołączenie do UE38%38%24%
[48]Złożenie wniosku40%60%–
Marzec 2009[49]Rozpoczęcie negocjacji64%28%8%
5 maja 2009Capacent Gallup[50]Rozpoczęcie negocjacji61%27%12%
Dołączenie do UE39%39%22%
30 lipca 2009Fréttablaðið[51]Rozpoczęcie negocjacji51%36%13%
4 sierpnia 2009Capacent Gallup[52]Dołączenie do UE34,7%48,5%16,9%
15 września 2009Capacent Gallup[53]Dołączenie do UE32,7%50,2%17%
5 listopada 2009Bifröst University Research Institute[54][55]Przystąpienie29,0%54%17%
Rozpoczęcie negocjacji50,5%42,5%7%
28 lutego 2010Capacent Gallup[56]Dołączenie do UE33,3%55,9%10,8%
5 marca 2010Capacent Gallup[57]Dołączenie do UE24,4%60%15,5%
Referendum akcesyjne dziś30,5%69,4%–
14 czerwca 2010MMR[58]Wycofanie wniosku o członkostwo57,6%24,3%18,1%
6 lipca 2010Capacent Gallup[59]Dołączenie do UE26,0%60,0%14,0%
2 września 2010Capacent Gallup[60]Rozpoczęcie negocjacji38,8%45,5%15,7%
29 września 2010Fréttablaðið[61]Kontynuowanie negocjacji64,2%32,8%3,0%
24 stycznia 2011Fréttablaðið[62]Kontynuowanie negocjacji65,4%34,6%–
10 marca 2011Capacent Gallup[63]Dołączenie do UE31.4%50,5%18,0%
Referendum akcesyjne dziś38.9%61,1%–
17 marca 2011MMR[64]Przystąpienie30%55,7%14,2%
16 czerwca 2011Capacent Gallup[65]Dołączenie do UE37,3%50,1%12,6%
30 czerwca 2011Capacent Gallup[66]Wycofanie wniosku o członkostwo51,0%38,5%10,5%
11 sierpnia 2011Capacent Gallup[67]Dołączenie do UE35,5%64,5%–
12 września 2011Fréttablaðið[68]Kontynuowanie negocjacji63,4%36,6%–
16 listopada 2011MMR[69]Wycofanie wniosku o członkostwo50,5%35,3%14,2%
17 listopada 2011Capacent Gallup[70]Kontynuowanie negocjacji53,1%46,9%–
19 stycznia 2012Capacent Gallup[71]Dołączenie do UE31,5%53,5%15,0%
19 stycznia 2012MMR[72]Przyjęcie euro28,0%52,0%20,0%
22 lutego 2012Capacent Gallup[73]Dołączenie do UE26.3%56,2%17,5%
Referendum akcesyjne dziś32,6%67,4%–
Wycofanie wniosku o członkostwo43,6%42,6%13,9%
27 kwietnia 2012Uniwersytet Islandzki[74]Dołączenie do UE27,5%53,8%18,7%
15 października 2012Capacent Gallup[75]Dołączenie do UE27,3%57,6%15,0%
12 listopada 2012Capacent Gallup[76]Wycofanie wniosku o członkostwo36,4%53,5%9,9%
18 stycznia 2013Fréttablaðið[77]Kontynuowanie negocjacji48,5%36,4%15,0%
13 lutego 2013MMR[78]Dołączenie do UE24,2%63,3%12,5%
6 marca 2013Capacent Gallup[79]Dołączenie do UE25,1%58,5%16,5%
Referendum akcesyjne dziś30,0%70,0%–
Wycofanie wniosku o członkostwo43,5%44,6%11,9%
15 marca 2013Capacent Gallup[80]Kontynuowanie i dokończenie negocjacji54,0%35,0%11,0%
23 kwietnia 2013Uniwersytet Islandzki[81]Dołączenie do UE27,6%52,2%20,2%
Kontynuowanie negocjacji52,7%30,7%16,5%
29 stycznia 2016 MMR[82] Dołączenie do UE36,2%46,0%16,8%
29 września 2016 MMR[82] Dołączenie do UE28,2%50,6%21,2%
13 marca 2025 MMR[3] Wznowienie negocjacji51,0%35,0%14,0%
13 kwietnia 2025 Capacent Gallup[83] Dołączenie do UE44,0%36,0%20,0%

Proces akcesyjny

[edytuj | edytuj kod]

By zostać członkiem UE, kraj ubiegający się o to najpierw wyraża zgodę, przedstawiając wniosek o przyjęcie, następnie musi zostać zakwalifikowany jako kraj kandydujący. Aby mogło to mieć miejsce konieczne jest spełnienie kryteriów kopenhaskich: w kraju kandydującym musi istnieć silna demokracja, a także szacunek dla praw człowieka. Jeśli warunki te są spełnione, negocjacje koncentrują się na spełnieniu kryteriów gospodarczych oraz stopniu w jakim kraj przyjął ustawodawstwo unijne. Islandia została uznana za kraj spełniający kryteria kopenhaskie już w czerwcu 2010 roku, co umożliwiło formalne rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z UE[84].

Komisarz ds Rozszerzenia UE, Olli Rehn, stwierdził, że negocjacje w sprawie Traktatu Akcesyjnego trwałyby mniej niż rok, ponieważ Islandia wprowadziła już 2/3 prawodawstwa UE[85], dzięki członkostwu w EOG[86]. Jednak kilkakrotnie stwierdzał także, że mogą przeciągnąć się do czterech lat[87]. Antyunijni lobbyści są jednak zdania, że Islandia przyjęła jedynie około 6,5% prawodawstwa UE, choć zaznaczają, że żaden kraj w UE nie przyjął wszystkich regulacji unijnych[88]. 30 stycznia 2009 Rehn zauważył, że Islandia mogłaby wejść do Unii Europejskiej w 2011, razem z Chorwacją, ponieważ Islandia to kraj o starej demokratycznej tradycji, lecz jednocześnie zaznaczył, że kraj ten nie powinien być traktowany wyjątkowo. Przewiduje się, że na największe trudności w negocjacjach politycy napotkają przy omawianiu islandzkiej polityki rybnej i wielorybniczej[89].

16 lipca 2009 Althing zagłosował za przystąpieniem do rozmów stowarzyszeniowych z UE (rozkład głosów: 33 głosy za przystąpieniem, 28 przeciwko, 2 posłów wstrzymało się)[90]. Dyrektor komisji parlamentarnej do spraw UE, Árni Þór Sigurðsson, oświadczył, że Islandia nie będzie gotowa dołączyć do UE wcześniej niż w 2013[91][92].

17 lipca 2009 wniosek o członkostwo w UE został przekazany rządowi Szwecji, która wówczas sprawowała prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, poprzez ambasadora Islandii w Sztokholmie[93].

Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii w Niemczech oświadczyła, że jest przeciwna islandzkiej akcesji[94].

W połowie czerwca 2013 nowy prawicowy rząd wstrzymał negocjacje akcesyjne.Decyzja o wstrzymaniu negocjacji była wynikiem zmiany rządu na eurosceptyczny gabinet centroprawicowy, który uznał, że interesom Islandii lepiej służy pozostanie poza strukturami UE. W marcu 2015 roku minister spraw zagranicznych Gunnar Bragi Sveinsson oficjalnie poinformował UE o wycofaniu kandydatury[95][96].

Euro

[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na kłopoty islandzkiej waluty, rząd ma zbadać możliwość przyjęcia euro, bez przystępowania do UE. 2009 roku premier Geir Haarde stwierdził, że przyjęcie euro nie byłoby korzystne dla Islandii, ponieważ kraj nie spełnia kryteriów konwergencji, a rezygnacja z korony mogłaby ograniczyć niezależność monetarną[97]. Unia Europejska utrzymuje jednak, że Islandia nie może przystąpić do unii gospodarczej i walutowej bez stania się pełnoprawnym członkiem[98]. Kilka krajów europejskich ma zezwolenie na przyjęcie euro bez konieczności dołączania do UE: Andora, Monako, San Marino i Watykan. Inne kraje i terytoria Czarnogóra i Kosowo używają euro unilateralnie, bez formalnej zgody lub aprobaty Europejskiego Banku Centralnego. Islandia rozważała podobne rozwiązanie, jednak eksperci wskazywali, że jednostronne przyjęcie euro mogłoby pogłębić problemy gospodarcze, zwłaszcza w kontekście braku wpływu na politykę monetarną EBC. W 2014 roku rząd rozważał reformę systemu walutowego, ale ostatecznie zrezygnowano z planów euroizacji[99].

Współpraca obronna i bezpieczeństwo

[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 2025 roku premier Kristrún Frostadóttir oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiły rozpoczęcie rozmów o partnerstwie obronnym między Islandią a Unią Europejską. Porozumienie ma charakter niezależny od członkostwa Islandii w NATO i nie wymaga przystąpienia do UE. Zakres współpracy obejmuje m.in. reagowanie na zagrożenia hybrydowe, ochronę ludności cywilnej, cyberbezpieczeństwo oraz inwestycje w infrastrukturę krytyczną. Islandia uzyskała również dostęp do programu SAFE, który wspiera europejskie projekty obronne o wartości ponad 150 miliardów euro rocznie[2].

Referendum i zmiana kursu politycznego po 2024 roku

[edytuj | edytuj kod]

Po wyborach parlamentarnych w grudniu 2024 roku nowy rząd, zdominowany przez partie socjaldemokratyczne i liberalne, zapowiedział wznowienie procesu akcesyjnego. Premier Frostadóttir ogłosiła utworzenie panelu ekspertów, który ma ocenić skutki ewentualnego członkostwa w UE oraz przyjęcia euro. Referendum w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej ma odbyć się najpóźniej do 2027 roku. Według sondażu Maskína z czerwca 2024 roku, ponad 54% Islandczyków opowiada się za członkostwem, a większość uważa, że ich gospodarstwa domowe skorzystałyby finansowo na integracji[2].

Turystyka, migracja i napięcia społeczne

[edytuj | edytuj kod]

Wraz z rosnącą liczbą turystów – w tym znaczącym udziałem Polaków – pojawiły się kontrowersje dotyczące wpływu masowej turystyki na środowisko i infrastrukturę Islandii. W 2025 roku rząd rozważa wprowadzenie nowego podatku turystycznego, który miałby ograniczyć liczbę odwiedzających i wesprzeć lokalne zasoby[100].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Timeline of events | Timeline | Phase 1 – Application process | Europe [online], web.archive.org, 3 września 2011 [dostęp 2022-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2011-09-03].
  2. 1 2 3 Islandia rozpocznie rozmowy na temat bezpieczeństwa z UE [online], euronews, 18 lipca 2025 [dostęp 2025-08-01].
  3. 1 2 Dominik Popławski, Unia Europejska może się powiększyć! Islandia ma plan wznowić negocjacje akcesyjne [online], Obserwator Gospodarczy, 13 marca 2025 [dostęp 2025-08-01].
  4. 1 2 C_202502947PL.000101.fmx.xml [online], eur-lex.europa.eu [dostęp 2025-08-01].
  5. ↑ LEX [online], sip.lex.pl [dostęp 2025-08-01].
  6. ↑ Andrew Rettman: Iceland in EU by 2015, prime minister says. EU Observer, 9 lutego 2006. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  7. ↑ Prime Minister Ásgrímsson as good as alone in his predictions. EU related news from Iceland, 14 lutego 2006. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  8. ↑ Iceland Mulls EU Membership. DW-World, 2007-05-24. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  9. ↑ Geir: Ég vil ekki ganga í ESB. Mbl.is, 2008-05-17. [dostęp 2009-07-20]. (isl.).
  10. ↑ Iceland moves to shore up economy. BBC News, 5 października 2008. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  11. ↑ Iceland sees rift over EU membership. ft.com, 30 października 2008. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  12. ↑ Independence Party to Form New Policy on EU. Iceland Review, 17 listopada 2008. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  13. ↑ Iceland 'could join EU by 2011'. BBC News, 30 stycznia 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  14. ↑ Islandia znów patrzy na Brukselę [online], Dziennik Trybuna, 31 lipca 2025 [dostęp 2025-08-01].
  15. ↑ {{{tytuł}}} [online], www.pap.pl [dostęp 2025-08-01].
  16. ↑ Miles Johnson: Iceland minister warns on EU. Financial Times, 24 kwietnia 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  17. ↑ Client Challenge [online], www.ft.com [dostęp 2025-08-01].
  18. ↑ Read-out of the meeting between European Council President António Costa and European Commission President Ursula von der Leyen with the leaders of Iceland, Norway, Türkiye and the United Kingdom [online], European Commission – European Commission [dostęp 2025-08-01].
  19. ↑ Progressives support Iceland EU entry. Ice News, 17 stycznia 2009. [dostęp 2009-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (14 lutego 2012)]. (ang.).
  20. ↑ Iceland Progressives vote to back EU accession talks. Forbes, 16 stycznia 2009.
  21. ↑ Iceland’s biggest party wants two EU referendums. EUBusiness, 2009-03-28. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  22. ↑ Icelandic parties clarify EU positions ahead of snap polls. EUBusiness, 31 marca 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  23. ↑ Paola Totaro: Iceland may join EU after left-wing victory. The Age, 2009-04-27. [dostęp 2009-04-26].
  24. ↑ Britain to Help Speed up Iceland’s EU Membership. Iceland Review, 22 kwietnia 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  25. ↑ Iceland prepares to launch EU accession talks. EurActiv.com, 7 maja 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  26. ↑ Stjórnin ýti vandanum á undan sér. 10 maja 2009. [dostęp 2009-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-13)]. (wł.).
  27. ↑ Iceland’s PM to seek vote on EU. BBC NEWS, 10 maja 2009. [dostęp 2009-07-21]. (ang.).
  28. ↑ Iceland submits proposal to parliament for EU talks. Forbes, 25 maja 2009. [dostęp 2009-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-26)]. (ang.).
  29. ↑ EU accession bill reaches Iceland parliament. IceNews – Daily News, 26 maja 2009. [dostęp 2009-07-21]. (ang.).
  30. ↑ Iceland’s Urgent Bid to Join the E.U.. [w:] TIME [on-line]. 17 lipca 2009. [dostęp 2009-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-26)].
  31. ↑ Government split puts Iceland’s fast-track EU membership on hold. dw-world.de, 13 lipca. [dostęp 2009-07-21]. (ang.).
  32. ↑ Iceland vote on EU bid delayed until Thursday. EUbusiness, 15 lipca. [dostęp 2009-07-21]. (ang.).
  33. ↑ Iceland’s Parliament Votes in Favor of EU Membership. Daily News, 16 lipca 2009. [dostęp 2009-07-20]. (ang.).
  34. ↑ Iceland submits application to join EU. WashingtonTV, 17 lipca 2009. [dostęp 2009-07-21]. (ang.).
  35. ↑ Sweden to Prioritize Iceland’s EU Admission. Daily News, 10 czerwca 2009. [dostęp 2009-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 lutego 2012)]. (ang.).
  36. ↑ The Future of a Country – The Future of a Nation. Social Democratic Alliance, 12–13 kwietnia 2007. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-07)].
  37. ↑ Sjálfstæð utanríkisstefna, félagsleg alþjóðahyggja. Left-Green Movement, 2007. [dostęp 2008-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-20)]. Cytat: Aðild að ESB myndi skerða fullveldi Íslands enn frekar en orðið er með EES-samningnum og tefla í tvísýnu yfirráðum Íslendinga yfir auðlindum sínum. (isl.).
  38. ↑ The Independence Party – In Their Own Words. Reykjavík Grapevine, 3 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 lipca 2009)].
  39. ↑ Progressives support Iceland EU entry. Partia Postępu, 17 stycznia 2008. [dostęp 2009-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (14 lutego 2012)]. (ang.).
  40. ↑ Is Iceland on Its Way into the EU?. 26 kwietnia 2009. [dostęp 2009-07-23]. (ang.).
  41. ↑ Liberal Party rejects EU-membership. 14 stycznia 2009. [dostęp 2009-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 maja 2009)]. (isl.).
  42. ↑ Meirihluti hlynntur aðild að ESB. Samtök iðnaðarins, 2005-09-01. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 lipca 2012)]. (isl.).
  43. ↑ Iceland cool on EU membership. EU Observer, 2006-22-02. [dostęp 2009-07-22]. (ang.).
  44. ↑ Euro support in Iceland hits five-year high. SI(samtök iðnaðarins), 2007-11-09. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 lutego 2012)]. (isl.).
  45. ↑ Majority of Icelanders Wants to Join EU. IcelandReview, 2008-26-02. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (3 października 2013)]. (ang.).
  46. ↑ Minnkandi áhugi á ESB-aðild. [dostęp 2009-07-22].
  47. ↑ Samtök iðnaðarins Viðhorf almennings til ESB. [dostęp 2009-07-22].
  48. ↑ Meirihluti andvígur ESB. Visir.is, 26 stycznia 2009. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 października 2013)].
  49. ↑ Bourse – Poll: 64% Of Icelanders Favor Talks On EU Membership. Easybourse.com, 2009-03-09. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-22)]. (ang.).
  50. ↑ Mikill meirihluti vill viðræður. RÚV, 2009-06-05. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-08)].
  51. ↑ Ríflegur meirihluti styður ESB-viðræður. [dostęp 2009-08-12].
  52. ↑ Most Icelanders opposed to EU membership. [dostęp 2009-08-12].
  53. ↑ Fleiri andvígir en hlynntir ESB-aðild. [dostęp 2009-09-15].
  54. ↑ 29% vilja ganga í ESB.
  55. ↑ Könnun: ESB yrði kolfellt í kosningum.
  56. ↑ Gunnar Bender: Ný könnun Bændasamtakanna: Meirihluti svarenda andvígur aðild að ESB / 33% hlynntir. Pressan.is, 2011-02-09. [dostęp 2011-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-23)]. (ang.).
  57. ↑ Gallup poll for SI.
  58. ↑ Meirihluti vill draga umsókn um aðild til baka.
  59. ↑ Viðhorf til Evrópusambandsaðildar Íslands. Capacent.is. [dostęp 2011-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-17)]. (ang.).
  60. ↑ Ný könnun: Stuðningur við aðildarviðræður við ESB fer vaxandin. [dostęp 2012-04-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-06)].
  61. ↑ Most Icelanders want EU membership talks. EurActiv. [dostęp 2011-09-15]. (ang.).
  62. ↑ Meirihluti vill halda viðræðum áfram. mbl.is, 2011-01-24. [dostęp 2011-09-15]. (ang.).
  63. ↑ Si.is | Viðhorf til Evrópumála er kannað reglulega.
  64. ↑ Þjóðin klofin vegna Icesave.
  65. ↑ 57,3% segjast andvíg ESB aðild.
  66. ↑ Meirihluti vill draga ESB-umsóknina til baka.
  67. ↑ Vaxandi andstaða við aðild að ESB.
  68. ↑ Vilja ljúka aðildarviðræðum. mbl.is. [dostęp 2011-09-15]. (ang.).
  69. ↑ Fleiri vilja hætta við umsókn.
  70. ↑ Meirihluti vill kjósa um ESB.
  71. ↑ Vaxandi andstaða við ESB-aðild.
  72. ↑ Vilja ekki evru í stað krónu.
  73. ↑ 67% myndu hafna ESB-aðild.
  74. ↑ Mikill meirihluti vill ekki í ESB – mbl.is [online], mbl.is [dostęp 2017-11-26].
  75. ↑ Um 80% kjósenda Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks andvígir esb aðild.
  76. ↑ Þeim fjölgar sem vilja afturkalla ESB-umsóknina.
  77. ↑ 48,5% vilja ljúka viðræðum við ESB.
  78. ↑ 63,3% andvíg inngöngu í ESB |.
  79. ↑ Meirihluti áfram andsnúinn aðild. [dostęp 2013-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-22)].
  80. ↑ Ný könnun: 61% vill klára aðildarviðræður við ESB. [dostęp 2013-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-21)].
  81. ↑ Meirihluti vill halda áfram viðræðum.
  82. 1 2 INP, Islandczycy nadal nie chcą do UE [online], ICELAND NEWS, 29 września 2016 [dostęp 2025-08-01].
  83. ↑ Krzysztof Grabowski, Silne poparcie dla członkostwa Islandii w UE i NATO [online], ICELAND NEWS, 13 kwietnia 2025 [dostęp 2025-08-01].
  84. ↑ Islandia [online], Consilium [dostęp 2025-08-01].
  85. ↑ Iceland could ‘quickly’ join the EU if requested: Commissioner. [dostęp 2009-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 października 2008)]. (ang.).
  86. ↑ Iceland’s European Committee in Brussels. Iceland Review, 23 września 2008. [dostęp 2009-07-22]. (ang.).
  87. ↑ Olli Rehn um ESB-aðilt. Icelandic National Television, 20 listopada 2008. [dostęp 2009-07-22].
  88. ↑ 6,5% af ESB-gerðum tekin inn í EES-samninginn síðasta áratug. Morgunblaðið, 9 maja 2005. [dostęp 2008-12-10].
  89. ↑ EU lupaa Islannille nopean jäsenyyden ilman erikoiskohtelua. Helsingin Sanomat, 30 stycznia 2009. [dostęp 2009-01-30].
  90. ↑ Iceland’s parliament votes in favour of EU talks. Euractiv.com, 17 lipca 2009. [dostęp 2009-07-17].
  91. ↑ Europe | Iceland moves towards joining EU. BBC News, 2009-07-16. [dostęp 2009-07-22].
  92. ↑ Iceland says ready to complete EU talks by 2011 | EU – European Information on Enlargement & Neighbours. EurActiv.com, 2009-07-16. [dostęp 2009-07-22].
  93. ↑ Application sent to Stockholm for Iceland to join the EU. Icenews.is, 2009-07-17. [dostęp 2009-07-22].
  94. ↑ CSU Party in Germany against Iceland joining the EU. Icenews.is, 2007-07-30. [dostęp 2009-07-22].
  95. ↑ Islandia jednak nie chce być w UE. „W naszym interesie jest być poza Unią”. gazeta.pl, 2015-03-12. [dostęp 2015-03-13].
  96. ↑ Islandia nie chce wchodzić do Unii Europejskiej. Kandydatura wycofana [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2025-08-01].
  97. ↑ Meirihluti vill draga umsókn um aðild til baka [online], www.mbl.is [dostęp 2025-08-01] (isl.).
  98. ↑ Iceland cannot adopt Euro with joining EU, says Stark. Icenews. [dostęp 2008-08-03].
  99. ↑ Koniec ochłodzenia na islandzkiej wyspie. Tak się wychodzi z kryzysu [online], dziennik.pl, 20 listopada 2014 [dostęp 2025-08-01].
  100. ↑ Mariusz Piotrowski, Jeden z najpiękniejszych krajów w Europie wprowadzi podatek turystyczny. Będzie drożej, ale w słusznej sprawie [online], Fly4free.pl – wydawaj mniej, podróżuj więcej – tanie loty, wczasy, hotele [dostęp 2025-08-01].
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stosunki_Islandii_z_Unią_Europejską&oldid=79748252”