Wikipedia:Utvald artikkel

Snarvegar: WP:VA WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er vald ut der.

Utvald artikkel

Utvald artikkel Kandidatar Kalender

---

Arkiv: Utvalde artiklar: 2004 – 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022 – 2023 – 2024 – 2025 – 2026

Diskusjonar: 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022 – 2023 – 2024 – 2025 – 2026

---

I dag er det søndag, 26. juli 2026 – Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Back in Black: Back in Black er det sjuande studioalbumet til det australske rockebandet AC/DC, gjeve ut av Albert Productions og Atlantic Records den 25. juli 1980. Det var det første albumet til bandet med Brian Johnson som vokalist, etter at den tidlegare vokalisten Bon Scott døydde. Albumet vart komponert av Johnson og brørne Angus og Malcolm Young, og spelt inn over sju veker på Bahamas frå april til mai 1980 med produsenten Robert John «Mutt» Lange, som òg hadde produsert Highway to Hell. Etter ferdigstillinga miksa gruppa Back in Black i Electric Lady Studios i New York City. Det heilsvarte plateomslaget vart designa som eit «teikn på sorg» etter Scott. Les meir … vis åleine — diskusjon — endre — dawiki — nowiki — svwiki

Bolken neste veke er om Mary Douglas: Mary Douglas (25. mars 1921–16. mai 2007) var ein britisk antropolog, kjend for arbeid innanfor menneskekultur, symbolisme og risiko, med sosialantropologi som hovudområde. Douglas vart sett på som ein tilhengjar av Émile Durkheim og ei talskvinne for strukturalistisk analyse, med ei sterk interesse for komparativ religion. Boka hennar Purity and Danger (norsk Rent og urent) er ein analyse av konseptet om rituell reinleik og forureining i ulike samfunn, og er ein sentral tekst i sosialantropologi. Douglas freista å konstruera eit generelt omgrep om korleis rituell reinleik vart etablert. Teksten er kjend for sitt lidenskaplege forsvar av både ritual og reinleik i ei tid då førestillingar om ureinleikar vart handsama med forakt. Til skilnad frå Claude Lévi-Strauss, som nytta ei strukturalistisk tilnærming, freista Douglas å demonstrera korleis folk sine klassifikasjonar spelte ei rolle i å seia kva som vart sett på som unormalt og korleis ein handsama dette. Douglas insisterte på viktigheita av å forstå omgrepet forureining og rituell reinleik ved å samanlikna eins eigne forståingar og ritual med «primitive» ritual. Les meir … vis åleine — diskusjon — endre — dawiki — nowiki — svwiki

Utvald bokmålsartikkel

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022

hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: Diabetes type 1 (insulinavhengig diabetes eller barnediabetes) er en sykdom som skyldes at bukspyttkjertelen gradvis slutter å produsere insulin. Når kroppen ikke klarer å produsere nok insulin i forhold til mengden karbohydrater som spises, stiger blodsukkeret, som så forårsaker symptomene på sykdommen. Sykdommen oppstår ofte akutt, med tydelige symptomer som tørste, hyppig vannlating, vekttap, tåkesyn og lite energi. Grunnen til at diabetes type 1 oppstår er ikke kjent, men forskere tror at en blanding av arv og miljøpåvirkning spiller en rolle. ► Les mer her. vis — nowiki — dawiki — svwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Hans Birch Dahlerup (1790–1872) var en dansk admiral og friherre. Han var blant Danmarks viktigste sjømilitære strateger på 1800-tallet. Som ung deltok han i forsvaret av norskekysten under Napoleonskrigene. Hele tre ganger ble han tatt til fange av britene og satt i «prisonen». Han ble en varm norgesvenn, og var skuffet over at Norge ble skilt fra Danmark i 1814. Han tjenestegjorde også som viseadmiral og øverstkommanderende i den keiserlige østerrikske marine etter revolusjonsåret 1848. Dahlerup gjenoppbygget østerrikernes sjøstridskrefter og ledet blokaden og gjenerobringen av Venezia i 1849. Han ble adlet av keiseren. Dahlerup hadde en bred interesse for kultur og vitenskap. Han behersket tysk, engelsk, fransk og italiensk som fremmedspråk. ► Les mer her. vis — nowiki — dawiki — svwiki

Utvald dansk artikkel

Utvald dansk artikkel-arkiv: 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: Attentatforsøget på J.B.S. Estrup 21. oktober 1885 var et drabsforsøg mod lederen af den danske regering, konseilspræsident J.B.S. Estrup. Attentatforsøget blev udført af den 19-årige typograf Julius Rasmussen på åben gade ud foran Estrups hjem i København. Estrup, som repræsenterede partiet Højre, var upopulær efter at have gjort brug af Grundlovens provisoriebestemmelse for at gennemføre en vidtgående finanslov, som især mødte modstand fra Venstre. Julius Rasmussen var venstremand og utilfreds med den politiske situation. Han ventede på Estrup uden for dennes bolig, og da konseilspræsidenten kom hjem efter møder i Folketinget, affyrede Rasmussen to pistolskud, hvoraf ét prellede af på en frakkeknap og det andet borede sig ind i porten bag Estrup. Rasmussen blev idømt 14 års strafarbejde. Han afsonede dog kun de fire år, da han hængte sig i sin celle. Attentatforsøget betød, at Estrup og Højre kom til at stå stærkere politisk i resten af hans regeringstid frem til 1894. Læs mere vis — dawiki — nowiki — svwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Sprogø er en ubeboet ø midt i Storebælt. Siden byggeriet af Storebæltsforbindelsen er Sprogø blevet forbindelsesled mellem landsdelene Fyn og Sjælland. Den oprindelige ø på ca. 38 ha består af flere enkeltbakker, hvor den højeste, Fyrrebakken ligger 24 meter over havet. Med anlæggelsen af Storebæltforbindelsens trafikanlæg på Sprogø er øens areal øget til ca. 150 ha. Sprogø og Storebæltsforbindelsen ligger i et Natura 2000-område, der er kendetegnet ved at have naturtyper eller dyr, der skal tages særligt hånd om. I middelalderen lå der en borg på øen opført af Valdemar den Store, men den fungerede kun kortvarigt som et led i Danmarks befæstning. Siden blev øen brugt til græsning samt som mellemstation for overfarten mellem Fyn og Sjælland, og i 1866 blev der opført et fyrtårn på ruinerne af borgen. I 1922 blev der opført en anstalt for unge evnesvage kvinder på øen. Anstalten er efter lukningen i 1967 blevet anset som en skamplet på dansk socialhistorie. Læs mere vis — dawiki — nowiki — svwiki

Utvald svensk artikkel

Utvald svensk artikkel-arkiv: 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022

Utvald svensk artikkel er vald ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: Korpen (Corvus corax) är en stor, svart kråkfågel. Den finns över norra halvklotet och är därmed den mest spridda av alla kråkfåglar. Den är en av världens två största kråkfåglar tillsammans med den afrikanska tjocknäbbade korpen, och är troligen den tyngsta av alla tättingar. En vuxen fågel är mellan 80 och 102 centimeter lång och väger 0,69 till 1,63 kilo. Korpar blir i naturen omkring 10 till 15 år, men livslängder på upp till 40 år har noterats. Unga fåglar lever ofta i mindre flockar, men bildar livslånga par senare i livet. Korpen har samexisterat med människor i tusentals år. I vissa områden har den varit så framgångsrik att den där betraktas som ett skadedjur. En del av dess framgång beror på dess allsidiga kost. De livnär sig av as, insekter och matavfall, liksom spannmål, bär, frukt och små djur. Man har iakttagit några anmärkningsvärda bedrifter i problemlösning hos denna art, vilket har lett till uppfattningen att den är mycket intelligent. Läs mer … vis — svwiki — dawiki — nowiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Rödlo (Lynx rufus) är ett nordamerikanskt däggdjur i familjen kattdjur. Med sina tolv erkända underarter sträcker sig dess utbredning från södra Kanada till norra Mexiko, vilket inkluderar större delen av USA:s fastland. Rödlon är ett anpassningsbart rovdjur som bebor såväl skogsområden som halvöknar, träsk och även utkanten av städer. Arten är livskraftig i större delen av sin ursprungliga utbredning. Med sin gråa till bruna päls, morrhårsförsedda ansikte, och svarta örontofsar liknar rödlon de övriga arterna i det medelstora släktet lodjur (Lynx). Den är mindre än det kanadensiska lodjuret (Lynx canadensis), vars utbredningar överlappar med varandra i vissa områden, men dubbelt så stor som huskatten. Den har arttypiska svarta band på sina framben och en svart tipp på den korta och tjocka svansen. Läs mer … vis — svwiki — dawiki — nowiki

Veke 32

Utvald nynorskartikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald bokmålsartikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald dansk artikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald svensk artikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki

Veke 33

Utvald nynorskartikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald bokmålsartikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald dansk artikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki
Utvald svensk artikkel	nnwiki	nowiki	dawiki	svwiki